مقدمه و هدف: بیماری های همولیتیک جنینی و نوزاد از دیرباز شناخته شده است و آسیب شناسی زمینه ای و علل آن نیز تا حدود زیادی مشخص گردیده است. پایه و اساس این بیماری ها ایجاد آنتی بادی در خون مادر علیه سلول های انتقال یافته خون جنینی به سیستم گردش خونی مادر می باشد، که نتیجه آن اختلالات و بیماری های تاثیرگذار بر روی همان حاملگی و حاملگی های آینده مادر خواهد بود. شناخت عوامل خطر، درمان و پیش گیری مناسب و به موقع آن ها و تجویز دوزاژ مناسب آنتی بادی در پیش گیری و درمان این اختلالات کمک زیادی می نماید. بر آن شدیم تا میزان رخداد خون ریزی جنینی - مادری و دوزاژ مناسب روگام جهت پیش گیری را در خانم های مبتلا به سقط که تحت کورتاژ قرار گرفته اند را تعیین نموده تا راهنمایی برای جلوگیری از تحریک سیستم ایمنی مادر علیه آنتی ژن Rh باشد. روش کار: یک صد بیمار مراجعه کننده به علت سقط که تحت کورتاژ قرار گرفته بودند را به صورت مقطعی به مدت 6 ماه از اوایل سال 82 لغایت مهرماه، همان سال در مرکز بیمارستان قائم (عج) وابسته به دانشگاه علوم پزشکی مشهد وارد مطالعه کردیم. سن مادر، سن حاملگی، گروه خونی، Rh، تعداد حاملگی، شدت خون ریزی مادر، میزان هماتوکریت بعد از سقط و فشار خون سیستولیک را به عنوان متغیر در نظر گرفتیم. برای تمام بیماران آزمون کلیهاور بتکه انجام و حجم خون ریزی جنینی - مادری را با فرمول استاندارد محاسبه و دوز روگام محاسبه گردید. نتایج: در %35 بیماران، آزمون کلیهاور بتکه مثبت بود. سن حاملگی، هماتوکریت، درد، شدت خون ریزی مادر تنها عواملی بودند که با احتمال مثبت شدن آزمون رابطه آماری معناداری داشتند (P.value<0.05). در 17 بیمار، میزان خون ریزی جنینی - مادری بین 0.1 تا 5 سی سی و در 18 بیمار کمتر از این مقدار بود. دوز روگام برای هیچ بیماری از حد 50 میکروگرم تجاوز نکرد. نتیجه گیری: سقط در هفته های اول مقدار خون ریزی را کاهش و افزایش خون ریزی مادر، مقدار مثبت شدن تست را افزایش می دهد. دوز تجویزی معمول روگام برای پیش گیری کافی به نظر می رسد.

بر اساس بعضی از گزارشات منتشر شده هایپرترمی حاصل از سونا، وان آب داغ یا تب در اوایل دوران بارداری انسان می تواند به عنوان یک عامل خطر در رابطه با بروز نقایص جنینی به حساب آید. با توجه به اینکه افزایش دما می تواند سبب بالا رفتن دمای بدن شود گمان می رود که افزایش دمای مادری بتواند در دروان تمایز به بروز نقایص جنینی منجر شود. برای مطالعه پیرامون این نظریه، رت های حامله نژاد ویستار به سه گروه تجربی، شم و کنترل تقسیم شدند و در روز های 9 تا 11 حاملگی نمونه های گروه تجربی به مدت 30 دقیقه در آب با حرارت 40ºC غوطه ور نگهداشته شدند. در گروه شم این عمل به طور مشابه با استفاده از آب با حرارت 36ºC به انجام رسید و گروه سوم به عنوان گروه کنترل باقی ماندند. در روز هجدهم حاملگی با استفاده از عمل سزارین که تحت بیهوشی انجام گرفت، همه جنین ها جمع آوری گردیده ومورد معاینه قرار گرفتند. این مطالعه نشان داد که 30.3% جنین های گروه تجربی دارای نقایص ظاهری هستند در حالی که در سایر گروه های هیچ نوع آنومالی ظاهری دیده نشد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد که ایجاد محیط داغ منجر به افزایش دمای مادری شده که این موضوع به سهم خود بروز نقایص جنینی متفاوتی را به دنبال داشته است.

سابقه و هدف: فلوسایتومتری روشی مناسب، سریع، دقیق و قابل اعتماد جهت ارزیابی میزان خونریزی های جنینی- مادری (FMH) می باشد. هدف از این مطالعه، بررسی میزان FMH با استفاده از شاخص آنتی ژنیک RhD و هموگلوبین جنینی (HbF) به روش فلوسایتومتری است.مواد و روش ها: در یک مطالعه تجربی، 34 نمونه خون بند ناف نوزاد Rh مثبت با خون فرد بالغ RhD منفی به صورت رقیق سازی سریالی در 6 رقت (0.125، 0.25، 0.5، 1، 5 و 10 درصد) که بیانگر 99.9 درصد احتمال FMH بود، شبیه سازی شد و به روش فلوسایتومتری دو رنگی HbF ‏‏و کربونیک انهیدراز (CA) و تک رنگی RhD مورد مطالعه قرار گرفت. از آزمون های آماری T test، آنالیز واریانس و رگرسیون جهت تحلیل نتایج استفاده شد.یافته ها: همبستگی قابل قبولی بین نتایج HbF و RhD به روش فلوسایتومتری مشاهده شد .(r=0.897) میزان خونریزی محاسبه شده توسط هر دو پارامترHbF   RhD ودر مقایسه با مقادیر خونریزی مورد انتظار، نشان داد که آنالیز دو رنگی HbF و CA ازحساسیت بالاتری نسبت به آنالیز تک رنگی RhD در تعیین مقادیر اندک خونریزی برخوردار می باشد. نتایج روش RhD با وجود همبستگی بالا(r=0.984) ، در تعیین مقادیر پایین FMH در مقایسه با میزان خونریزی به دست آمده از روشHbF/CA ، افزایش کاذبی را نشان داد ولی توانایی آن در تعیین مقادیر بالاتر خونریزی در مقایسه با HbF/CA قابل توجه بود.نتیجه گیری: استفاده از مونوکلونال آنتی بادی های اختصاصی در روش فلوسایتومتری، امکان ارزیابی دقیق میزان خونریزی و به تبع آن تعیین دقیق دوز ایمونوگلبولین Rh جهت محافظت مادران از آلو ایمونیزاسیون بر علیه آنتی ژن D را ایجاد می کند.

زمینه و هدف: دیابت شایعترین عارضه طبی در حاملگی است. در آغاز قرن بیستم زنان مبتلا به دیابت اکثرا نابارور بودند و افراد معدودی که حامله می شدند، پیش آگهی وخیمی داشتند. مرگ مادر یک تهدید واقعی بود. این مطالعه به منظور مقایسه عوارض مادری و جنینی در مادران حامله مبتلا به دیابت انجام شد. روش و بررسی: در این مطالعه مقطعی، کلیه خانمهای باردار که از ابتدای سال 1380 تا پایان سال 1383 به طور منظم جهت ویزیت پره ناتال به مطب مراجعه کردند، مورد مطالعه قرار گرفتند. FBS در ابتدای حاملگی و در هفته 28-32 مجددا کنترل شد. FBS بالاتر از 95 غیر طبیعی تلقی گردید. بیماران به دو گروه مورد (دیابتی) و شاهد (غیر دیابتی) تقسیم شدند؛ اطلاعات جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون نسبت شانس مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند. P<0.05 به عنوان سطح معنی داری در نظر گرفته شد. یافته ها: در مجموع 502 نفر مورد بررسی قرار گرفتند، حداقل سن این افراد 17 سال و حداکثر سن 43 سال بود؛ میانگین سنی بیماران در گروه مورد ± 4.9 31.6 و در گروه شاهد 4.2 ± 29.2 سال بود. 3.6% از این افراد مبتلا به دیابت بودند (78% دیابت حاملگی، 22% دیابت آشکار). متوسط تعداد حاملگی ها 2.2 در گروه شاهد و 3.3 در گروه مورد بود. ارتباط معنی داری بین دیابت و نازایی(P<0.05) (15.78-1.51 CI، (OR=4.5 و افزایش تعداد سزارین(OR=10.33 ،CI 3.48-30.65) ( P<0.001)  وجود داشت. هیچ مورد مرگ مادر و جنین مشاهده نشد. نتیجه گیری: گرچه دیابت شایعترین عارضه طبی در حاملگی است ولی با کنترل دقیق مادر و جنین می توان عوارض مادری و جنین را به طور چشمگیری کاهش داد.  

تجربه نشان داده است که در مادران دیابتیک، کاهش انسولین از یک سو و افزایش سطح گلوکز خون از سوی دیگر می تواند گردش خون جنین را نیز تحت تاثیر قرار داده و از این طریق بر روند تکامل و تمایز بافتهای جنینی تاثیر بگذارد و شکل گیری طبیعی بخش های مختلف از جمله سیستم اسکلتی، سیستم قلبی عروقی و سیستم عصبی مرکزی را به مخاطره اندازد. در این پژوهش سعی شده است تا با ایجاد دیابت تجربی که بر روی حیوان آزمایشگاهی صورت گرفته است، اثرات دیابت مادری بر روی تغییرات تکاملی جنین در رت مورد مطالعه قرار گیرد.برای این منظور، سلولهای بتای پانکراس 7 رت باکره از نژاد ویستار بطور شیمیایی و از طریق یک نوبت تزریق زیر جلدی 160 mg/kg آلوکسان محلول در 1/0 میلی لیتر سرم فیزیولوژی خاموش شدند و مشابه این عمل در 7 نمونه گروه کنترل فقط با تزریق واحد معادل از سرم فیزیولوژی صورت پذیرفت. سپس رت های دیابتیک هر دو گروه با رت های نرسالم آمیزش داده شدند و روز صفر حاملگی در آنان مشخص گردید. سپس جنین های متعلق به هریک از مادران در روزچهاردهم حاملگی جمع آوری و شمارش شدند و پس از فیکساسیون در محلول فرمالین 10 % به کمک استرئومیکروسکوپ مورد بررسی قرار گرفتند.یافته های حاصل از این پژوهش نشان میدهد که در مقایسه جنینهای گروه تجربی، نسبت به کنترل، علاوه بر کاهش چشمگیری که در تعداد آنها وجود دارد طول سری دمی (CR) نیز به شکل معنی داری در جنینهای تجربی کاهش یافته است (P<0.001). علاوه بر این، نتایج مشخصی از نقایص ماکروسکوپی متفاوت از جمله نقص دستگاه بینایی (نامشخص بودن شکاف پلکی ) و شنوایی (عدم تکامل گوش خارجی) و نقص های دیگری از قبیل عدم تشکیل استخوانهای جمجمه و ایجاد اگزانسفالی، نقص در شکل گیری طبیعی پوزه و باز ماندن جدار توراکس و نقایص اندام حرکتی در بعضی از جنینهای تجربی به چشم می خورد.پیدایش تغییرات تکاملی غیر طبیعی از قبیل آنچه که در نتایج حاصل از این مطالعه بدست آمد می تواند نشانگر این واقعیت باشد که نوسانات گلوکز خون مادران دیابتی بگونه ای می تواند بر تکامل جنینی تاثیر بگذارد و منجر به بروز ناهنجاریهای متفاوت شود.

زمینه و هدف: اعمال جراحی دریچه ای در دوران حاملگی مشکلات و پیچیدگی های خاص مادری - جنینی متعددی دارند.مواد وروش کار: در این مطالعه توصیفی - مقطعی تعداد 11 مورد جراحی دریچه ای قلب در حین حاملگی در طی سالهای 1361 تا 1385 مورد بررسی قرار گرفتند.یافته ها: میانگین سن افراد مورد مطالعه 20/3±09/32 سال بود. سه مورد تعویض دریچه آئورت، یک مورد تعویض دریچه میترال وآئورت توام و یک مورد هم تعویض دریچه های میترال،آئورت و تریکوسپید توام مشاهده شد.نتیجه گیری: نتایج نشان دادند که انجام جراحی دریچه قلب در خانم های حامله با خطر مادری - جنینی کمی همراه می باشد. ارزیابی و سنجش های دقیق، قبل از تصمیم به حاملگی و نیز در طی حاملگی در چنین مواردی توسط یک تیم مجرب از متخصصین بسیار ضروری است.

مقدمه: پیش گیری از ایمونیزاسیون Rh، در زنان باردار Rh منفی، برای جلوگیری از اریتروبلاستوز جنینی اهمیت زیادی دارد. هدف از این مطالعه بررسی میزان خونریزی جنینی- مادری (FHR) در ارتباط با روش زایمان بود.روش ها: مطالعه ی حاضر یک مطالعه مورد-شاهدی است که طی آن 170 زن حامله (85 مورد زایمان طبیعی و 85 مورد سزارین) در بیمارستان قائم (عج) وابسته به دانشگاه علوم پزشکی مشهد در سال 84 مورد ارزیابی قرار گرفتند. اطلاعات از طریق پرسش نامه جمع آوری و ثبت گردید. آزمون کلیهاور-بتکه برای تمام بیماران انجام شد و حجم خونریزی جنینی-مادری محاسبه گردید.ارتباط بین عوامل مورد ارزیابی و میزان خونریزی جنینی-مادری مورد بررسی قرار گرفت؛ داده های حاصل از مطالعه با نرم افزار آماری SPSS و با استفاده از آزمون های آماری t-test و U Man-Whitney تحلیل شد.یافته ها: فشار خون حاملگی، زایمان دو قلو، مرده زایی، وجود کندگی زودرس جفت، وجود جفت سرراهی، سن بارداری و جنس نوزاد با میزان خونریزی جنینی-مادری ارتباط معنی دار داشت ولی بین روش انجام زایمان، گروه خونی و Rh مادر، سن مادر، مرتبه حاملگی و میزان FMH ارتباط معنی داری پیدا نشد.نتیجه گیری: در مطالعه حاضر، میزان خونریزی جنینی-مادری با روش زایمان ارتباطی نداشت و بین دوز روگام به کار برده شده در دو روش تفاوت معنی داری به دست نیامد.

سابقه و هدف: با پیشرفت روشهای کمک باروری، فراوانی حامگلی های دو قلویی و چند قلویی بطور چشمگیری افزایش یافته است که این افزایش با عوارض، مرگ و میر جنینی و مادری نیز همراه می باشد. این مطالعه با هدف تعیین فراوانی عوارض حاملگی دو قلویی و مقایسه آن با حاملگی تک قلویی انجام شد.مواد و روشها: این مطالعه به روش آینده نگر در 108 مورد حاملگی دوقلو (مورد) و 201 مورد حاملگی تک قلویی (شاهد) که در طی سالهای 82-80 به زایشگاه بیمارستان یحیی نژاد بابل مراجعه نموده بودند انجام شد. اطلاعات مربوط به بیماران در پرسشنامه ای ثبت شد و میزان عوارض در دو گروه با آزمونهای t-test، Fisher's exact مقایسه شدند.یافته ها: فراوانی حاملگی دو قلویی 1.4% بود. زایمان قبل از موعد در 60.2% حاملگی دو قلویی و 2.7% حاملگی تک قلویی مشاهده شد (P<0.05). وزن کم حین تولد و تاخیر رشد داخل رحمی بترتیب در 45.8% و 38.4% حاملگی دو قلویی و 7.5% و 10% حاملگی تک قلویی مشاهده شد (در هر دو مورد P<0.05). دکولمان جفت و جفت سرراهی، پره اکلامپسی، آنومالی جنینی و مرگ جنینی در دو گروه، اختلاف معنی داری نداشت.نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد که عوارض جنینی مانند زایمان زودرس، تاخیر رشد داخل رحمی و وزن کم حین تولد در حاملگی دوقلویی بیشتر از حاملگی تک قلویی می باشد. از آنجاییکه این موارد در حاملگی دوقلویی سبب مورتالیتی و موربیدیتی می باشد بایستی با مراقبت ویژه میزان عوارض را کاهش دهیم.

مقدمه: از روش های مورد استفاده در جهت کاهش آمار روزافزون سزارین، استفاده از زایمان طبیعی بعد از سزارین است. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی عوارض مادری و جنینی در افرادی که زایمان طبیعی موفق بعد از سزارین داشتند، انجام شد. روش کار: این مطالعه گذشته نگر بر روی 160 زن متقاضی زایمان واژینال بعد از یک نوبت سزارین با برش عرضی بر روی رحم در فاصله سال های 97-1395 در بیمارستان ام البنین (س) مشهد انجام شد. اطلاعات دموگرافیک و مرتبط با زایمان بیماران و همچنین اطلاعات مربوط به نوزادان از پرونده بیماران جمع آوری شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS (نسخه 11) و آزمون های کولموگروف اسمیرنوف، کای اسکوئر و تی تست انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی دار در نظر گرفته شد. یافته ها: از 160 بیمار، 141 نفر (12/88%) موفق به زایمان طبیعی شده و در 19 نفر (88/11%) سزارین انجام شد. دو گروه موفقیت و شکست زایمان طبیعی بعد از سزارین، از نظر میانگین سن مادر (18/0=p)، متوسط توده بدنی (07/0=p)، متوسط سن حاملگی (15/0=p) و فاصله از سزارین قبلی (07/0=p) تفاوت معناداری با یکدیگر نداشتند. بیشاب اسکور کمتر از 6 در گروه شکست نسبت به گروه موفقیت به طور معناداری بیشتر بود (02/0=p). در گروه شکست، خونریزی بعد از زایمان (03/0=p) و بستری نوزاد در بخش مراقبت های ویژه (001/0>p) به طور معناداری بیشتر بود. نتیجه گیری: زایمان طبیعی بعد از سزارین، یک روش زایمانی مناسب و بی خطر بوده و سبب کاهش خطرات مادری و جنینی ناشی از سزارین تکراری می گردد.

مقدمه: اعتیاد به مواد مخدر سبب عوارض بسیاری برای مادر و جنین می شود. زایمان زودرس، شیوع سقط خودبخودی، عقب ماندگی رشد داخل رحمی جنین، مرگ و میر پره ناتال، دکولمان جفت، پراکلامپسی، پارگی زودرس کیسه آب، افزایش سزارین و ناهنجاری های مادرزادی در بین نوزادان متولد شده از جمله این عوارض است. هدف از این مطالعه بررسی سرانجام مادری و جنینی و نوزادی خانم های حامله معتاد به مواد مخدر می باشد.روش بررسی: این مطالعه به صورت مقطعی بر روی 236 خانم حامله 40-19 ساله معتاد به مواد مخدر و 236 خانم حامله غیرمعتاد که به زایشگاه بیمارستان های امام رضا (ع) و امام سجاد (ع) شهر مشهد در سال های 88-1386 جهت زایمان مراجعه نموده و واجد شرایط پژوهش بودند انجام شد. ابزار سنجش، مشاهده و چک لیست بود. آنالیز آماری با نرم افزار SPSS انجام گردید. پس از اطمینان از نرمال بودن توزیع جامعه آماری برای مقایسه دو گروه از نظر متغیرهای کیفی از آزمون کای دو و تست دقیق فیشر و جهت متغیرهای کمی از آزمون آماری تی استفاده شد که ضریب اطمینان 95% مد نظر بوده است.نتایج: عوارضی مانند دکولمان، زایمان زودرس، پراکلامپسی، افزایش فشارخون، پارگی زودرس کیسه آب، سزارین، هپاتیت B، مایع آمینوتیک مکونیال، اختلال رشد داخل رحمی جنین آنومالی های مشهود در نوزادان، آپگار پائین دقیقه اول و پنجم، مرگ داخل رحمی جنین، هیپو گلیسمی و تشنج در نوزاد، مشکلات تنفسی و سندرم زجر تنفسی نوزادان، نیاز به اقدامات احیای نوزاد و بستری درNICU ، مرگ نوزاد در سه روز اول تولد، کاهش وزن، قد و دور سر نوزادان در بین مادران معتاد و نوزادان متولد شده آنها در مقایسه با گروه شاهد افزایش معناداری را نشان داده است.نتیجه گیری: اعتیاد به مواد مخدر سبب عوارض خطرناکی برای مادر، جنین و نوزاد می شود.